Kitap Önerisi #4: Kuantum Sınırında Yaşam

Kitap önerisi serisine, okurken de tanıtırken de epey keyif aldığım bir kitapla devam ediyorum. Kapağındaki “Yaklaşam Kuantum Biyolojisi Çağı” başlığıyla, saniyesinde beni kendine bağlayan bu kitabun, nelerden bahsettiğine yakından göz atalım.

Image for post
Image for post

Kuantum ve Biyoloji

Öncelikle belirtmekte fayda var: Kuantum mekaniği, zannedildiği kadar anlaşılması imkansız değil. En azından matematiksel olarak değil. O halde; “kuantumu anlayan aslında anlamamıştır”, “kuantum anlatılmaz yaşanır” gibi popüler kültürden aşina olduğumuz düşüncelerin kaynağı nedir? Elbette kuantumun tarif ettiği olayların, doğrudan gözlemleyebildiğimiz sezgisel olaylar gibi olmaması ve bu olayları kuantum mekaniği dışında, diğer fizik yasalarıyla anlamlandırmaya çalışmanın pek mümkün olmaması. Sezgisellik, kuantum dünyası ile algılayabildiğimiz dünya arasındaki temel ayrım olarak öne çıkıyor. Çünkü kuantum dünyası, adeta sezgilerimizin gururunu incitmek için ortaya çıkmış(!), garip bir dünya. Dolayısıyla, kuantum uçuşunuz boyunca sezgilerinizi uçak moduna almanız, önemle rica olunur.

“Yaratamıyorsam, anlamamışımdır”

Kitapta geçen konular, “Yaşam Nedir?” sorusunu sormasının yanı sıra, yaşamı çeşitlendiren ve hayli ilgi çekici özelliklere sahip canlılara ve doğal mekanizmalara da yakından bir pencere açıyor. Özellikle bazı canlıların yol bulma ve uzaktan algılama gibi muazzam hassasiyette gerçekleştirebildikleri eylemlerin arkasındaki gizem dikkat çekici. Yazarlar, günümüze kadar süregelen bilimsel çalışmalarla ilgili anektotları da paylaşarak, canlıların bu olağanüstü yeteneklerinin, hayatta kalma döngülerindeki öneminden bahsediyor. Fakat gözümüzü kamaştıran detaylar, bu biyolojik sistemlerin kuantum mekaniğiyle yakın ilişkisine sıra geldiğinde ortaya çıkıyor. Çünkü henüz tamamlanamamış biyolojik bulmacalardaki eksik parçanın kuantum mekaniği olabileceği, kuantum biyolojisi çalışmalarının sonuçlarından da bahsedilerek, öngörülüyor.

Son olarak

Kuantum Sınırında Yaşam, henüz gelişmekte olan kuantum biyolojisi alanı hakkında, titizlikle derlenip bir araya getirilmiş çalışmaların ve fikirlerin yer aldığı detaylı ve keyifli bir kitap olmuş. Yalnızca teknik konuları değil, tarihsel kökenleri ve günümüz literatürüne önemli katkılar sağlamış bilim insanlarının serüvenlerini da okuyor olmamız, anlattığı konular ekseninde kitaba genişlik kazandırmış. Yer yer teknik anlatımlar sıklaşsa da, konuyu bileşenlerine ayırarak çözümlemeye odaklanan, detaylı ve bolca benzetimli bir dil kullanımı, kuantum mekaniğinin nasıl sade ve öz anlatılabileceğinin güzel bir göstergesi olmuş. Her şeyden öte, yaşamın kökenine uzanmaya çalışıp, “Nedir?” gibi son derece basit ama bir o kadar cevapsız ve önemli bir soruyu sorarak, Erwin Schrödinger’in aynı soruyla açtığı yoldan gitmesi bile kitabın fazlaca okunmaya değer sebeplerinden biri.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store