Kitap Önerisi #3: Geleceği Değiştiren Dokuz Algoritma

Image for post
Image for post

Kitap önerileri serimize bu yazıda bilgisayar bilimleriyle ilgili bir kitapla devam ediyoruz.

Geleceği Değiştiren Dokuz Algoritma, kendisi de bir bilgisayar bilimci olan John MacCormick tarafından kaleme alınmış ve TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları tarafından Türkçe’ye kazandırılmış bir popüler bilim kitabı. “Günümüz Bilgisayarlarının Ardındaki Parlak Fikirler” ilgi çekici alt başlığıyla sunulan kitabın neler içerdiğine yakından göz atalım.

Bilgisayarların hayatımızda olmadığı bir yer neredeyse yok. Artık kolumuzdaki saatten, evimizi aydınlatan lambalara kadar etkileşim kurduğumuz bütün cisimleri akıllı hale getirmek gibi bir huyumuz var. Bir dediğimizi iki etmemek, hatta ne istediğimizi anlatmadan dahi anlamaları için geliştirilen bu aletlerin, bir dönemin insanlarının hayalini süsleyen fanteziler olduğunu düşünürüm hep. Şüphesiz bu hayaller, o zamanın insanları için ne kadar uzak bir gelecek tasavvuru ise, bizler için de o kadar alışılmış ve sıradanlar.

Bilgisayaları yaşantımız içine iyice sindirmiş olmamız, onları ortaya çıkaran dahiyane fikirleri de gözden kaçırmamıza neden olabiliyor. Nitekim John MacCormick de bu fikirleri ve gizli kahramanlarını kitabında derleyerek, her gün elimizin altında olan teknolojilerin etkileyici serüvenlerine ışık tutmuş.

Kitap, başlığında da belirtildiği gibi, dokuz algoritma üzerinde duruyor. Fakat buradaki “algoritma” ifadesinin, kitabın içeriğine göre biraz yavan kaldığını söyleyebilirim. Çünkü algoritma olarak sunulan başlıklar; aslında çok daha kapsamlı, belirli bir araştırma alanının neredeyse bütününü yansıtacak genişlikte ele alınmış. Konunun meraklıları ve biraz da temel bilgi arayan okuyucuların hoşuna gidecektir bu durum. Daha spesifik ve uç nokta şeyleri arayanlardansanız, bu bağlamda içerik aradıklarınızdan yoksun gelebilir. Fakat bu, kitabın yüzeysel biçimde yazıldığı izlenimini uyandırmasın. Konular hakkında bilgi sahibi olan okuyucuların bile, muhakkak altını çizeceği satırlara rastlayacağına eminim. Zaten yazar da, kitabın en başında hedef kitlesini her kesimden ve her yaştan kişiler olarak belirtmiş.

İlk anlatılan algoritmalar, doğrudan etkileşimimizin daha fazla olduğu internet dünyasından seçilmiş. Her gün aklımıza gelmeyen veya merak ettiğimiz çoğu şey için Google’ı yokluyoruz. Peki Google, aklımıza gelmeyenleri dipsiz bucaksız internet aleminden parmaklarımızın ucuna anında nasıl getiriyor? Arama motorlarının arka planında çalışan başlıca algoritmalar, Google örneği üzerinden açıklanmış. Ayrıca Google’ın neden en çok tercih edilen arama motoru olduğu dair bir kısa bir analize de, kitabın bu bölümlerinde rastlıyoruz.

Kitabın üzerinde yoğunlaştığı diğer bir konu şifreleme algoritmaları. Bilgisayarlar üzerinde yaptığımız çoğu işlem, biz farkında bile olmadan, çeşitli şifreleme teknikleriyle güvence altına alınıyor. Sanal dünya, nihayetinde fiziksel bir iletişim altyapısından oluşuyor. Alınacak bütün tek taraflı önlemlere rağmen, bu altyapıya kötü niyetli kişilerin erişmesi her zaman önemli bir risk. Kitapta şifreleme algoritmalarının zaman içinde, tam da bu noktada ortaya çıkan çözümler olarak geliştiğini görüyoruz. Koca bir kalabalık içinde söylediğiniz cümlenin, herkesçe duyulurken yalnızca tek bir kişi tarafından anlaşılmasını nasıl sağlayabilirsiniz? Kitapta bu sorunun cevabını bulabilirsiniz.

Kitapta bahsedilen diğer algoritmalar da su şekilde:

  • Veri sıkıştırma
  • Biçim Tanıma (Bu kısım, yapay zekayı da irdelemekte)
  • Hata düzeltme
  • Veri tabanları

Kitabın son kısmında ise, neden mükemmel bir algoritma oluşturmanın mümkün olmadığını okuyoruz. Yazar, tümevarım yöntemiyle öncelikle kurduğu varsayımı yanlışlayarak; konuyu bilimsel yöntemlerle oldukça etkili ve anlaşılır bir şekilde açıklıyor.

Kitabın sade ve eğlenceli bir üslupla yazıldığını söyleyebilirim. Yazar adeta konuşma diliyle, araya espriler de sıkıştırarak konuları gayet ilgi çekici hale getirmiş. Teorik kısımları oyunlaştırma tekniği ile anlatması, özellikle kitabi anlatımlardan hoşlanmayanların hoşuna gidecektir. Bilgisayar bilimlerine meraklıysanız ya da en azından her gün elimizin altında olan teknolojilerin arka planını okumak isterseniz, kesinlikle önereceğim bir kitap.

Keyifli okumalar ☺

Written by

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store